Deklarata e Samitit të Zagrebit: Ja çfarë kërkon BE nga Ballkani Perëndimor

Është zbardhur Deklarata e Përbashkët e dalë nga Samiti i Zagrebit që është zhvilluar sot ndërsa në të theksohen çështjet më të rëndësishme që përfshijnë atmosferën ekzistuese në Ballkanin Perëndimor por edhe në vebdet e Bashkimit Europian.

Në këtë deklaratë theksohet shkurtimisht edhe aspirate e vendeve të rajonit Ballkanik për integrimin në BE ndërsa ajo përmban edhe kriteret që duhet të përmbushen për arritjen e këtij objektivi.

Në kriteret që kërkohen janë zbatimi i reformave, respektimi i lirive dhe të drejtave të njeriut, fqinjësia e mirë dhe zbatimi i marrëveshjeve mes vendeve, liria e medias, adresimi i ndihmave të dhëna nga BE për situatën emergjente të shkaktuar nga pandemia e koronavirusit, si dhe sundimin e ligjit e luftën ndaj krimit të organizuar dhe korrupsionit.

Deklarata e Përbashkët nga Samiti i Zagrebit, 6 maj 2020:

Ne, drejtuesit e Bashkimit Evropian (BE) dhe shteteve anëtare të saj, në konsultim me Udhëheqësit e Ballkanit Perëndimor, dhe në prani të palëve të interesuara rajonale dhe ndërkombëtare, ritheksojnë sot solidaritetin i fortë me partnerët tanë në kontekstin e krizës së koronavirusity.

Në këtë Samit, ne kemi dalë në këto konkluzione sin ë vijim:

Ne, drejtuesit e Bashkimit Evropian (BE) dhe shteteve anëtare të saj, në konsultim me Udhëheqësit e Ballkanit Perëndimor, dhe në prani të palëve të interesuara rajonale dhe ndërkombëtare, ritheksojnë sot solidaritetin i fortë me partnerët tanë në kontekstin e krizës së koronavirusity.

Në këtë Samit, ne kemi dalë në këto konkluzione sin ë vijim:

Duke kujtuar Samitet e vitit 2000 Zagrebin, Selanikun 2003 dhe Samitin e Sofjes 2018, BE dikur përsëri riafirmon mbështetjen e saj të paanshme për perspektivën evropiane të Ballkanit Perëndimor. Partnerët e Ballkanit Perëndimor përsëritën angazhimin e tyre pro Evropian, perspektivë si zgjedhja e tyre e fortë strategjike. Besueshmëria e këtij angazhimi varet gjithashtu me komunikim të qartë publik dhe zbatimin e reformave të nevojshme.

2. Shkalla e krizës së koronavirusit kërkon bashkimin dhe solidaritetin tonë. BE qëndron pranë saj Partnerëve në Ballkanin Perëndimor dhe mbetet i përkushtuar të mbështesin në mënyrë aktive përpjekjet e tyre për të luftuar shpërthimi i koronavirusit dhe ndikimet e tij në shoqëritë dhe ekonomitë e vendeve përkatëse.

3. BE dhe Ballkani Perëndimor janë së bashku duke luftuar koronavirusin dhe efektet e tij. BE ka mobilizuar me shpejtësi një paketë mbi 3,3 miliardë euro në dobi të Ballkanit Perëndimor, siç përshkruhet në Komunikatën e Komisionit të 29 Prillit për Mbështetjen e Ballkanit Perëndimor në trajtimin e COVID-19 dhe shërimin pas pandemisë. Kjo perfshin mbështetje të menjëhershme për sektorin e shëndetësisë, veçanërisht përmes ofrimit të furnizimeve thelbësore për të shpëtuar jetë dhe mbështetje të konsiderueshme për nevojat e rimëkëmbjes sociale dhe ekonomike të vendeve partnerë, si dhe një paketë prej 750 milion eurosh të Asistencës Makro-Financiare dhe 1.7 EUR pako ndihme nga Banka Evropiane e Investimeve.

4. Pandemia e vazhdueshme tregon se si janë BE dhe Ballkani Perëndimor së bashku në trajtimin e sfidave të përbashkëta. Ky bashkëpunim përfshin prokurimin e përbashkët dhe qarkullimin e pakufizuar të tregtisë së pajisjeve personale mbrojtëse, duke siguruar rrjedhën e shpejtë të mallrave thelbësore përmes korsive të gjelbra që lidhin BE dhe Ballkanin Perëndimor, furnizimi nga BE me materialet e testimit për të kontrolluar funksionimin e saktë të testeve të koronavirusit në Ballkanin Perëndimor si dhe bashkëpunim i ngushtë me organet përkatëse shëndetësore.

5. Fakti që kjo mbështetje dhe bashkëpunim shkon shumë më larg se çfarëdo partneri tjetër me kusht që rajoni meriton mirënjohje publike. BE gjithashtu njeh mbështetje të vlefshme që Ballkani Perëndimor i ka dhënë gjatë pandemisë menjëherë mes fqinjëve dhe drejt BE-së. Kjo pasqyron solidaritetin dhe mbështetjen e ndërsjellë që ndërtohet BE-ja. Ky bashkëpunim dhe koordinim duhet të vazhdojë edhe në të ardhmen, duke përfshirë tërë kohën e fazës së daljes dhe rikuperimit.

6. BE dhe partnerët e Ballkanit Perëndimor ndajnë objektivat paqësore, të forta, të qëndrueshme dhe Evropa e bashkuar, e mbështetur nga lidhjet tona historike, kulturore dhe gjeografike dhe nga marrëdhëniet tona të ndërsjella interesat politike, të sigurisë dhe ekonomike. BE është e vendosur të intensifikojë më tej angazhim në të gjitha nivelet për të mbështetur transformimin politik, ekonomik dhe shoqëror të rajonit dhe mirëpret premtimin e partnerëve të Ballkanit Perëndimor për të mbështetur vlerat evropiane dhe parimet e saj dhe për të kryer reformat e nevojshme në mënyrë të plotë dhe energjike. BE ka rritur ndihmat që do të lidhen me progresin e prekshëm në sundimin e ligjit dhe atë socio-ekonomik reformat, si dhe respektimi nga partnerët e Ballkanit Perëndimor ndaj vlerav, standarteve dhe rregullave të BE-së standardet.

7. BE mirëpret angazhimin e fortë të partnerëve të Ballkanit Perëndimor për përparësinë e demokracisë dhe sundimi i ligjit, veçanërisht lufta kundër korrupsionit dhe krimit të organizuar, qeverisja e mirë, si dhe respektimi i të drejtave të njeriut, barazia gjinore dhe për të drejtat e personave që u përkasin pakicave. Drejtuesit e Ballkanit Perëndimor duhet ta sigurojnë ato vlera themelore, parimet demokratike dhe sundimin e ligjit, të ruhen rreptësisht dhe të zbatohen, duke përfshirë ndërsa masa speciale dhe të jashtëzakonshme për të përmirësuar situatën me koronavirusin. Transformimi shoqëror dhe zbatimi efektiv i reformave mbështeten në këto themele. Shoqëria civile dhe media e pavarur dhe pluraliste gjithashtu pasi liria e shprehjes dhe mbrojtja e gazetarëve luajnë një rol vendimtar në procesin e demokratizimit.

8. Ne do të forcojmë bashkëpunimin tonë në adresimin e dezinformimit dhe aktiviteteve të tjera hibride me origjinë në veçanti nga aktorët e shtetit të tretë që kërkojnë të minojnë perspektivat europiane të rajonit. Një bashkëpunim më i ngushtë është i nevojshëm në ndërtimin e rezistencës dhe në sigurinë e internetit. Komunikimi strategjik është thelbësor në këtë drejtim.

9. BE mbështet plotësisht zotimin e partnerëve të Ballkanit Perëndimor për rajonin gjithëpërfshirës bashkëpunimi dhe forcimi i marrëdhënieve të fqinjësisë së mirë, përfshirë edhe me anëtarët e BE-së. Zbatimi i marrëveshjeve bilaterale në mirëbesim dhe me rezultate të prekshme, përfshirë Marrëveshja e Prespës me Greqinë dhe Traktati për marrëdhënie të mira fqinjësore me Bullgaria, mbetet e rëndësishme në këtë drejtim.