AUTONOMIA STRATEGJIKE, NËSE EVROPA DO TË BËHET E RRITUR

Nga FRANCESCA BASSO

“Corriere della Sera”, 29 shtator 2021 Përktheu: Eugjen Merlika

Autonomia strategjike. Është hyrja në moshën e pjekur të Bashkimit evropian, ka të bëjë me përmasën e tij gjeopolitike. Ai që i zgjoi Vëndet e BE qe Donald Trump që, si president i Shteteve të Bashkuara, me “America first” të tijin ka shtrënguar bashkimin të përsijasë se si duhet t’i mbrojë interesat e tij edhe pa çadrën amerikane: Kina, Rusia, Hindia, por edhe SHBA janë të gjithë shemër në fushën financiare, industriale dhe teknologjike.
Autonomi strategjike do të thotë për 27 Shtetet antare, që të ecin së bashku mbi terrene që deri tani nuk ka qënë e mundur të përshkohen, si ai i mbrojtjes së përbashkët. Në mënyrë paradoksale, qe pikërisht presidenti i ri i Shteteve të Bashkuara Joe Biden, që e shpejtoi me mënyrën se si drejtoi tërheqjen nga Afganistani dhe çështjen Aukus, marrëveshjen mbi sigurinë të nënëshkruar nga SHBA, Mbretëria e Bashkuar dhe Australia në padijen nga Brukseli e në kurriz të Francës e të bastit të saj miliardar mbi nëndetëset.
Një aksident diplomatik që krijoi tension ndërmjet dy brigjeve të Atllantikut, në prag të Këshillit Tregëti e Teknollogji, të ideuar nga Washingtoni dhe Brukseli pikërisht për të përtërirë aleancën. Biseda telefonike e butë ndërmjet Biden-it dhe Macron-it e zhbllokoi gjëndjen (mbledhja ishte e ngrirë) e dje u mbajt takimi i parë në Pittsburgh. Mbi tryezë ishte bashkëpunimi në pesë zona strategjike në kah kundër kinez, edhe se në dokumentin përfundimtar Kina nuk u përmënd kurrë: kontroll mbi eksportin e materialeve të ndjeshme, mbikqyrje mbi investimet e jashtëme, zgjuarsia artificiale, zhvillimi i zinxhirit të furnizimit të gjysëmpërçuesve, sfida tregtare globale kundër praktikave të tregut.
Në përfundimet Franca kërkoi ndryshime, ndërmjet të cilëve autonominë e BE në gjysëmpërçuesit. Një ngulmim që i bezdisi Vëndet e tjera. Frika është se Parisi do të kërkojë t’a ndërpretojë autonominë strategjike evropiane në kah thjesht francez.