60 VJETORI I PUSHKATIMIT TE 18 -19 VJEÇARIT RIZ XHEMAL METALJA

Kishte disa dite qe ne Shkoder flitej se me dt 17.09.1960 do te gjykoheshin tre kriminele te rrezikshem , armiq te betuar te pushtetit ( siç ishte rendome taktika e sigurimit , perhapja e thashethemeve ) . Ditet kaluan shpejt . Nje dite perpara pra me 16 .09.1960 ne sallen e kinemas se qytetit Shkodres nuk u çfaq film . Po e pregadisnin per diçka . Jashte salles kishin instaluar 2-3 autoperlanta te fuqishem aq sa zeri I specialistit prova , prova teknike degjohej deri te Shkolla ppedagogjike “ Shejnaze Juka “ .
Ate dite te Shtune , të 17 .09 .1960 , Shkodra u zgjue nen tingujt e kengeve revolucionare e per partine heroike te punes . Ate dite Shkodra ishte rrethuar nga qindra police , spiunet vullnetar gumzhinin si nje zgjua bletesh te egersuara . Ne ora tete filluan te hynin ne salle njerez të para filtruar , me ftesa . Jashte filluan te vinine kureshtar deri sa u mbush gjithe oborrri . Kenget revolucionare ushtonin ne qiellin e hirte vjeshtakë të asaj dite , deri sa humbnin diku , ne atmosfere , duke perhapur nje far ankthi te frikshem …..Turma gjithe sy e veshe vezhgonte sikur krerkonin te mos ju humbiste asnje detaj qe plotesojne te teren.Ne turme u degjuan zera po i sjellin , po i sjellin . Ngadale me kujdes po afrohej nje varge i gjate policesh e sigurimesash , hije rande e ne mes tyre çapiteshin te lodhur te traumatizuar , duke terhequr kembet zvare si me frige , tre femije te turpshem te hutuar te pa mesuar me turma.
Turma levizi e habitur,aty ketu degjohej nje ofshame e mbytur “a kta jane kriminelet e tmershem qe duan te rezojne pushtetin popullor e turma filloi te zvoglohej . Saora filluan te largohen nga sheshi .
E kunderta ndodhte ne sallen e mbushur plot e per plote me komunista gjakatare . Sapo ne salle u duke polici i pare , si me komande u ngriten ne kembe e ne kore brohorisnin Parti – Enver ne litare ne litar bertisnin si ne ekstaze me sy te egersuar. Kur ne salle u duken kriminelet tre femi te terrorizuar ra per nje çastne nje heshtje qe nuk zgjati shume se ne salle hyri trupi gjykues . Satrapi Enve nga fotografia e varur ne beze poshte nje parulle sikur i shikonte me nje shikim hijerande e sikur u thoshte “ Ska meshire ne litare “. Gjygji nuk vazhdoj gjate .Pas dy tre oresh u dha vendimi I paracaktuar , hakmarres , pa asnje prove e deshmitar
1.Riza Metaliaj i dt 1941 ( vetem 19 vjeç ) ibiri Xhemalit dhe Manes banues ne katundin Dragobi me origjin dhe gjendjes shoqerore fshatar i pasur (kulak ) se sa i pasur munde te jete nje fshatare ne Dragobi e dine mire te gjithe, kush I njeh ato ane ) . Me arsim 4 klase fillore me profesjon bujk ( kulakë ), I pa martuar .I arrestuar me 1.09 1960 .
2.Ymer Metaliaj i dt lindjes 1943 me arsim kater klase fillore ( vetem shtatembedhjete vjeç ) , profesjoni bujk ( kulak )
3.Mal Metaliaj i dt 22.06.1945 ( I mitur Vetem 15 vjeç ) arsimi kater klase fillore
Arrestuar dy dite ma vone me dt.3.09.1960
Vendimi ishte kriminal ; Riza me vdekje , Ymeri me 12 vjet burg dhe Mala 5 vjet burge .Rast I rrallle e ndofta i vetem ne bote qe minoren akuzohen per veprimtari armiqsore per rezimin e pushtetin popullore e denohen deri me vdekje . Pushtet qe hakmeret me shtetasit e tij .
Me dt 29 . IX .1960 Keshilli gjygjsor I kolegjit ushtarak te gjykates se larte I formuar trupin gjykues kriminal . Trupin gjykues e kryesonte :
Kolonel Mustafa Qilimit N/kryetar i Gjykate Larte
N/kolonel Hydai Bejo Antar i “ “
N/kolonel Hilmi Telegrafi Antar i “ “
Edhe ky trup gjykues kriminelesh e la ne fuqi vendimin nr 99 dt 17.IX.1960 qe Riz Xhemal Metalia te denohet me vdekje ( pushkatim ) relatori ishte krimineli Hilmi Telegrafi .
Avokati qe i mbronte Qemal Shehi ( I caktuar nga shteti , akoma ishte ne fuqi ligji I te drejtes se mbrojtjes me avokat ) i beri kerkese Presidjumit te Kuvendit Popullor qe ti falej jeta Rizes me arsyen se nuk ka prova per konsumim te vepres per te cilen akuzohen , mosha e tyre , arsimimi etj .
Me 10 tetor 1960 del vendimi I presidjumit te Kuvendit Popullor firmosur nga Sekretari Sami Baholli në të cilin thuhet :” Ju njoftojme se ne mbledhjen e dates 10 .X.1960 mori ne shqyrtim kerekesen e te denuarit me vdekje te Riz Xhemal Metalia nga katundi Dragobi i dt lindjes 1941 , vendim nr 99 dt 17.IX.1960 te gjykates ushtarake denim I cili eshte lene ne fuqi edhe nga Këshilli Gjyqsor i Kolegjit Ushtarak me vendim nr 52 dt 29.IX.1960 te Gjykates se larte .
Vendimi i Gjykates te zbatohet. Prokuroria perkatese te na njoftojë per zbatimin
Dhe ja njoftimi : Republika Popullore e Shqiperisë Shkoder 18.X. 1960
Prokuroria Ushtarake Shkoder
Nr 245 prot Presidiumit Kuvendit Popullor
Ju veme ne dijeni se me dt 17 .X.1960 ne ora 24.00 u ekzekutue vendimi nr 99 dt 17.IX.1960 i Gjykates Ushtarake Tirane lene ne fuqi me vendim nr 52 dt 29.X.1960 te Gjykates Larte R.P.Sh për dënimin me vekje ( pushkatim )të Riz Xhemal Metalija dt lindjes 1941 nga e banus në katundin Dragobi Tropoj me Origjin ( fshatar I psur ( kulak )
I denuari kishte bere lutje per falje e jetes por ky Presidjum me shkresen nr.327 dt. 10.X.1960 ka refuzuar kerkesen e tijë dhe ka urdheruar ekzekutimin e vendimit ; keshtu qe simbas kësaj shkrese Riz Xhemal Metalijaj ( mbiemri Metlija e jo Metalijaj ) . Dhe keshtu Prokuroria e pushkaton Rizen 19 vjeçar me dt 17 .X.1960 ( dite e Hane duke hy e Marta) 0ra 24.00……………
Ja çfarë shkuan ne librin e tij “ Nuk e harrova Malsinë e GJakovës “ Mustafë Elezi
E pushkatuen djalin Rizë , alamet djali , I bukur , I ri , 18 vjeçë hyr për 19 e pushkatuen pa asnjë farë faji . Mallkuar per jete ju kriminel ju hetues ,gjyqtare ,ti shtet kriminal , mallkuar per jete ti skuadra e pushkatimit , që zbraze ata plumba mbi ate njomzak te bjshkeve te Dragobise , i zbraze pa t’u dridhur dora .
Mallkuar !
(VAZHDON)